توانایی تصویرسازی ورزشی به‌عنوان پیش‌بین مهارت‌های روان‌شناختی ورزشکاران نخبه

حاتمی, فرزانه; طهماسبی, فرشید; قربانی, سمیرا

doi:10.22034/mmbj.2026.69471.1229

توانایی تصویرسازی ورزشی به‌عنوان پیش‌بین مهارت‌های روان‌شناختی ورزشکاران نخبه

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی / Released under (CC BY-NC 4.0) license/ Open Access

نویسندگان

¹ دانشیار گروه آموزشی رفتار حرکتی- دانشکده علوم ورزشی- دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی- تهران- ایران

² دانشیار، گروه رفتار حرکتی، دانشکده علوم ورزشی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران، ایران

³ کارشناس ارشد، گروه رفتار حرکتی، دانشکده علوم ورزشی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران، ایران

10.22034/mmbj.2026.69471.1229

چکیده

هدف این پژوهش بررسی نقش ابعاد توانایی تصویرسازی ورزشی در پیش‌بینی مهارت‌های روان‌شناختی ورزشکاران نخبه بود. هرچند مطالعات پیشین اهمیت تصویرسازی را در عملکرد ورزشی نشان داده‌اند، اما شواهد اندکی درباره نقش متمایز ابعاد آن در پیش‌بینی مهارت‌های پایه، روان‌تنی و شناختی وجود دارد. بدین منظور، ۲۵۵ ورزشکار نخبه زن و مرد به‌صورت داوطلبانه پرسش‌نامه مهارت روانی-3 و پرسش‌نامه توانایی تصویرسازی ورزشی (SIAQ) را تکمیل کردند. داده‌ها با استفاده از همبستگی پیرسون و رگرسیون خطی چندگانه به روش گام‌به‌گام تحلیل شدند. نتایج نشان داد که تصویرسازی هیجانی قوی‌ترین پیش‌بین مهارت‌های پایه بود، تصویرسازی هیجانی و تبحر به تقویت مهارت‌های روان‌تنی کمک کردند، در حالی‌که تصویرسازی راهبردی اثر منفی داشت. همچنین، تصویرسازی هدف مهم‌ترین پیش‌بین مثبت مهارت‌های شناختی بود، در حالی‌که تصویرسازی تبحر اثر منفی ضعیفی نشان داد. این یافته‌ها بیانگر آن است که ابعاد تصویرسازی نقش‌های متفاوتی در بهبود مهارت‌های روان‌شناختی دارند و تمرکز بر تصویرسازی هیجانی و هدف‌محور می‌تواند اثربخشی بیشتری نسبت به سایر ابعاد داشته باشد. بر اساس این نتایج، طراحی مداخلات روان‌شناختی برای ورزشکاران نخبه باید متناسب با نوع مهارت روانی هدف‌گذاری شود تا بتواند به بهبود عملکرد ورزشی و مدیریت بهتر فشار روانی کمک کند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

Sport and Exercise Psychology

عنوان مقاله [English]

Sport Imagery Ability as a Predictor of Psychological Skills in Elite Athletes

نویسندگان [English]

Farzaneh Hatami ¹
Farshid Tahmasbi ²
Samira Ghorbani ³

¹ Associate Professor of Motor Behavior Department, Sport Sciences Faculty, Shahid Rajaee Teacher Training University, Tehran, Iran

² Associate Professor of Motor Behavior Department, Sport Sciences Faculty, Shahid Rajaee Teacher Training University, Tehran, Iran

³ M.A in Motor Behavior Department, Sport Sciences Faculty, Shahid Rajaee Teacher Training University, Tehran, Iran

چکیده [English]

The purpose of this study was to examine the predictive role of sport imagery ability dimensions in the development of psychological skills among elite athletes. Although previous research has highlighted the importance of imagery in athletic performance, limited evidence exists regarding how specific dimensions of imagery distinctly predict foundational, psychophysiological, and cognitive skills. A total of 255 elite male and female athletes voluntarily completed the Mental Skills Questionnaire-3 and the Sport Imagery Ability Questionnaire (SIAQ). Data were analyzed using Pearson correlation and stepwise multiple linear regression. The results indicated that emotional imagery was the strongest predictor of foundational skills, while both emotional and mastery imagery enhanced psychophysiological skills, with strategic imagery showing an unexpected negative effect. Furthermore, goal imagery emerged as the most powerful predictor of cognitive skills, whereas mastery imagery revealed a weak negative association. These findings suggest that different imagery dimensions play distinct roles in shaping psychological skills, emphasizing that emotional and goal-focused imagery are more effective than other forms. Accordingly, psychological interventions for elite athletes should be tailored to the target skill, with a particular focus on emotional and goal imagery, to enhance performance and improve psychological resilience under competitive stress.

کلیدواژه‌ها [English]